Trong quá trình tư vấn cho nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa, chúng tôi nhận ra một điều khá phổ biến: không ít chủ doanh nghiệp bắt tay vào thuê thiết kế website và lập trình ứng dụng khi chưa rõ mình thật sự cần gì. Kết quả thường là dự án kéo dài, phát sinh chi phí và sản phẩm cuối cùng không khớp với nhu cầu kinh doanh. Bài viết này là những gì đội ngũ chúng tôi đúc kết sau nhiều dự án, nhằm giúp bạn chuẩn bị đầy đủ trước khi làm việc với bất kỳ đơn vị nào.
Xác định rõ mục tiêu kinh doanh trước tiên
Trước khi nghĩ đến giao diện hay công nghệ, bạn cần trả lời một câu hỏi đơn giản: website hoặc ứng dụng này phải giải quyết việc gì? Có thể là tăng số khách hàng tiềm năng, bán hàng trực tuyến, hỗ trợ đội vận hành quản lý đơn hàng, hay đơn giản là tạo niềm tin khi khách tìm đến thương hiệu của bạn.
Chúng tôi từng làm việc với một cửa hàng đồ gia dụng muốn làm ứng dụng bán hàng ngay từ đầu. Sau buổi trao đổi, bên mình nhận ra họ thực sự cần một website giới thiệu sản phẩm chuẩn SEO để người dùng tìm thấy trên Google, còn ứng dụng chỉ nên làm khi lượng khách quay lại đã đủ lớn. Việc xác định đúng mục tiêu giúp tiết kiệm đáng kể ngân sách ở giai đoạn đầu.
Chuẩn bị danh sách tính năng cần thiết
Bạn không cần biết lập trình, nhưng nên liệt kê rõ những việc người dùng sẽ làm trên sản phẩm. Hãy viết ra theo cách đơn giản: khách hàng đăng ký, tìm sản phẩm, đặt hàng, thanh toán, theo dõi đơn. Mỗi hành động là một nhóm tính năng.
Nên phân loại thành ba nhóm: tính năng bắt buộc phải có khi ra mắt, tính năng nên có trong vài tháng đầu, và tính năng để dành cho giai đoạn mở rộng. Cách làm này giúp đơn vị thi công báo giá chính xác hơn và tránh việc dự án bị phình to giữa chừng.
Hiểu rõ đối tượng khách hàng của bạn
Đối tượng người dùng quyết định phần lớn cách thiết kế. Một trang dành cho chủ doanh nghiệp lớn tuổi cần chữ to, bố cục đơn giản. Còn sản phẩm hướng đến người trẻ thường ưu tiên trải nghiệm trên điện thoại và tốc độ tải nhanh.
Bạn nên chuẩn bị vài thông tin: khách hàng thường truy cập bằng thiết bị nào, họ tìm thông tin bằng từ khóa gì, và họ có thói quen mua hàng ra sao. Những dữ liệu này có thể lấy từ Google Analytics nếu bạn đã có website cũ, hoặc từ khảo sát nhỏ với nhóm khách hàng hiện tại.
Lập ngân sách và thời gian hợp lý
Chi phí thiết kế website và lập trình ứng dụng dao động rất lớn tùy quy mô và độ phức tạp. Một website giới thiệu doanh nghiệp khác hẳn một hệ thống quản lý nội bộ có tích hợp thanh toán. Thay vì hỏi “bao nhiêu tiền” một cách chung chung, hãy đặt câu hỏi rõ ràng về phạm vi công việc.
Về thời gian, đừng kỳ vọng dự án hoàn thiện chỉ trong vài ngày. Một website cơ bản thường cần vài tuần, còn ứng dụng phức tạp có thể mất vài tháng cho cả khâu thiết kế, lập trình và kiểm thử. Hãy để dành thời gian cho việc phản hồi và chỉnh sửa, vì đây là phần thường bị bỏ quên nhất.
Chuẩn bị nội dung, hình ảnh và tài nguyên
Nhiều dự án bị chậm vì chủ doanh nghiệp chưa có nội dung sẵn sàng. Bạn nên chuẩn bị logo, bộ hình ảnh sản phẩm, thông tin giới thiệu công ty, bảng giá và các chính sách như đổi trả, bảo hành. Nếu có thể, hãy viết sẵn nội dung cho các trang chính.
Đừng quên chuẩn bị tài khoản quan trọng: tên miền, hosting, tài khoản Google Business, Facebook Fanpage và các cổng thanh toán nếu có. Việc sở hữu các tài khoản này dưới tên doanh nghiệp giúp bạn chủ động hơn khi cần thay đổi đơn vị thi công sau này.
Cách chọn đơn vị thi công phù hợp
Khi đã có đủ thông tin, bạn có thể bắt đầu so sánh các đơn vị. Đừng chỉ nhìn vào báo giá thấp nhất. Hãy xem họ có hiểu nghiệp vụ của bạn không, có sẵn sản phẩm mẫu hoặc case study tương tự không, và cách họ trao đổi có rõ ràng hay không.
Một dấu hiệu đáng tin là đơn vị chủ động hỏi thêm về mục tiêu kinh doanh thay vì chỉ báo giá theo mẫu có sẵn. Bạn cũng nên hỏi rõ về quy trình bàn giao mã nguồn, chính sách bảo trì sau khi ra mắt và cách xử lý khi phát sinh lỗi. Đây là những điểm nhiều người bỏ qua nhưng lại ảnh hưởng lớn về sau.
Nếu bạn đang cân nhắc giữa việc làm website và làm ứng dụng, có thể tham khảo thêm bài lập trình web hay lập trình ứng dụng di động nên chọn hướng nào để hiểu rõ hơn về sự khác biệt. Bên mình cũng có tổng hợp các công ty thiết kế website phù hợp cho người mới bắt đầu, giúp bạn có thêm góc nhìn khi lên danh sách ứng viên.
Lưu ý về SEO và bảo mật ngay từ đầu
Một website đẹp nhưng không ai tìm thấy thì khó mang lại hiệu quả. Hãy yêu cầu đơn vị thi công tối ưu cấu trúc URL, thẻ tiêu đề, tốc độ tải trang và khả năng hiển thị trên thiết bị di động ngay từ khi xây dựng. Việc sửa lại về sau thường tốn kém hơn nhiều.
Về bảo mật, bạn nên xác nhận có cơ chế sao lưu định kỳ, chứng chỉ SSL và cách phân quyền truy cập cho nhân viên. Dữ liệu khách hàng là tài sản quan trọng, nên đừng để việc này nằm ngoài thỏa thuận ngay từ đầu. Nếu muốn tìm hiểu cách bảo vệ dữ liệu, bạn có thể xem thêm quy tắc backup 3-2-1 và cách áp dụng ngay.
Kết luận
Chuẩn bị kỹ trước khi thuê thiết kế website và lập trình ứng dụng không mất nhiều thời gian, nhưng giúp bạn kiểm soát dự án tốt hơn rất nhiều. Khi đã rõ mục tiêu, tính năng, đối tượng khách hàng, ngân sách và nội dung, bạn sẽ dễ dàng trao đổi với đơn vị thi công và nhận được sản phẩm sát với nhu cầu thực tế.
Nếu bạn cần một đơn vị tư vấn để rà soát lại kế hoạch trước khi triển khai, đội ngũ chúng tôi luôn sẵn sàng trao đổi. Hãy bắt đầu bằng việc viết ra mục tiêu và danh sách tính năng, phần còn lại chúng ta sẽ cùng nhau làm rõ dần.